XXX OKHK w Toruniu 2016 – komunikat 2

Zespół Historii Kartografii przy Instytucie Historii Nauki PAN, Instytut Historii i Archiwistyki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu

zapraszają na

XXX Ogólnopolską Konferencję Historyków Kartografii
Kartografia wojskowa krajów Młodszej Europy XVI–XX wieku
Toruń, 13–15 października 2016 r.

W badaniach nad historią wojskowości dawne mapy zajmują wyjątkowo ważne miejsce. Profesor Jeremy Black zaliczył je nawet do tych narzędzi, które zmieniły sposób prowadzenia wojen. Z tego powodu proponujemy zastanowić się nad dawnymi mapami w kontekście ich opracowywania na potrzeby wojenne oraz użytkowania przez wojsko, także w czasie pokoju. Rozważania zamierzamy ograniczyć do obszaru określonego w historiografii przez prof. Jerzego Kłoczowskiego mianem Młodszej Europy, czyli do państw basenu Morza Bałtyckiego oraz Czech i Węgier.
W pierwszym dniu obrad przewidziane są wystąpienia studentów i doktorantów. W tym dniu obrady będą miały miejsce w Grudziądzu (uczestnikom zapewniamy transport). W drugim i trzecim dniu obrady odbędą się w Toruniu, w Instytucie Historii i Archiwistyki UMK.

PROGRAM – Plik do pobrania: PDF Komunikat nr 2

Panel studencki – 13 października (Grudziądz)
8:30 wyjazd z Torunia do Grudziądza

10:00 – 10:30 Płk dr Eugeniusz Sobczyński (Toruń), Rozważania o rozwoju map wojskowych, od itinerariów do map hybrydowych i wywiadu geoprzestrzennego
10:30 – 10:45 Izabela Pacała (Uniwersytet Szczeciński), Oblężenie Szczecina w roku 1677 według ryciny Romeyna de Hooghe
10:45 – 11:00 Paweł Pilarski (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu), Twierdza Toruń w świetle zbiorów kartograficznych Królewskiej Fortyfikacji w Toruniu
11:00 – 11:15 Dorota Kąkol (Uniwersytet Szczeciński), Bitwa w cieśninie Fehmarn w ujęciu kartograficznym oraz ikonograficznym
11:15 – 11:30 Joanna Slęga (Uniwersytet Szczeciński), Dawne mapy jako źródła do dziejów wojskowości morskiej w XVII–XVIII wieku. Zarys problematyki

11:30 – 12:00 przerwa kawowa

12:00 – 12:15 mgr Kamila Sarosińska (Uniwersytet Szczeciński), Kompozycje i zdobienia na mapach i widokach Erika Dahlberga
12:15 – 12:30 mgr inż. Anna Małka (Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy), Jakościowa i ilościowa ocena zmian użytkowania terenu Gdyni w ciągu ostatnich 200 lat na podstawie dawnych, wojskowych map topograficznych
12:30 – 12:45 mgr Mateusz Zawadzki (Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej), Topograficzna Karta Królestwa Polskiego, jako źródło rekonstrukcji granic administracji państwowej i kościelnej województwa lubelskiego z 1827 r.
12:45 – 13:00 mgr Tomasz Panecki (Instytut Historii PAN im. Tadeusz Manteuffla), Projekt cyfrowej edycji „Mapy topograficznej, wojskowej i statystycznej Wielkopolski” (1807–1812)
13:00 – 13:15 mgr Jakub Kuna (Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej), Mapa szczegółowa  1 : 25 000 WIG – arkusze „częściowo opracowane” – brakujące ogniwo w badaniach prze­strzeni historycznej miasteczek Lubelszczyzny

13:15 – 13:45 przerwa kawowa

13:45 – 14:00 Magdalena Dorębska, dr Małgorzata Pronobis-Gajdzis, (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu), Piąty tom atlasu Civitates Orbis Terrarum ze zbiorów Zakonu Braci Mniejszych w Głubczycach – projekt konserwatorski i jego realizacja
14:00 – 14:15 Aleksandra Cybul (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu), Różnorodność problematyki konserwatorsko-restauratorskiej dotyczącej obiektów kartograficznych. Przybliżenie doświadczeń związanych z realizacjami konserwatorsko-restauratorskimi trzech egzemplarzy Wielkiej Mapy Księstwa Pomorskiego autorstwa Eilharda Lubinusa, przeprowadzonymi w pracowniach Zakładu Papieru i Skóry, UMK w Toruniu
14:15 – 14:30 Marlena Borycka (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu), Miasta, bitwy i fortyfikacje – kolekcja 5 sztucznych atlasów kartograficznych ze zbiorów Biblioteki Elbląskiej. Problematyka historyczna i konserwatorska
14:30 – 15:00 prof. dr hab. Andrzej Tomczak (Zespół Historii Kartografii, Warszawa / Toruń), Moja droga do kartografii – garść wspomnień

15:15 – 16:00 dyskusja
16:00 obiad, zwiedzanie muzeum w Grudziądzu, powrót do Torunia

Panel historyków kartografii
14 października (Toruń)

10:00 – 10:20 Uroczyste otwarcie konferencji

10:20 – 10:40 Dr hab., prof. US Radosław Skrycki (Uniwersytet Szczeciński / Zespół Historii Kartografii PAN), Kartografia wojskowa jako przedmiot nauczania na studiach historycznych. Możliwości i potrzeby

Mapy wojskowe – źródła historyczne

10:40 – 11:00 Prof. dr hab. Wiesław Sieradzan (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu), Kartografia wojskowa Malborka XVII  pocz. XX w.
11:00 – 11:20 Dr hab. inż. Leszek Opyrchał (Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie), Drukowane i rękopiśmienne plany twierdzy Kamieniec Podolski
11:20 – 11:40 Dr hab., prof. UAM Grzegorz Podruczny (Collegium Polonicum, Słubice), Kartograficzne ślady po niezrealizowanym programie modernizacji pruskich twierdz z lat 1786–1806

11:40 – 12:00 przerwa kawowa

Mapy wojskowe – analiza kartograficzna

12:00 – 12:20 Dr Paweł Weszpiński (Muzeum Warszawy / Zespół Historii Kartografii PAN), Opracowania wojskowe jako źródło rozwoju komercyjnych cywilnych planów Warszawy (I poł. XIX w.)
12:20 – 12:40 Dr inż. Bogdan Wolak (Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie), Analiza źródeł kartograficznych z okresu I wojny światowej (studium na wybranych przykładach)
12:40 – 13:00 Dr Wojciech Mielewczyk (Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie), Mapy Wydawnictwa Dowództwa Głównego Wojsk Wielkopolskich „Kartografja” z lat 1919–1920
13:00 – 13:20 Piotr Grabowski (Zespół Historii Kartografii PAN, Warszawa / Olsztyn), Formacja pruskich dragonów w XIX- i XX-wiecznych dokumentach kartograficznych miasta Olsztyna
13:20 – 13:30 Jerzy Ostrowski (Zespół Historii Kartografii PAN, Warszawa), Dokładność dawnych wojskowych map topograficznych i topograficzno-przeglądowych dzisiejszego terytorium Polski w świetle badań profesora Stanisława Pietkiewicza i jego uczniów w latach 1955–1970 (komunikat)
13:30 – 13:50 płk Sławomir Jakubiuk (Szef Geografii Wojskowej, Warszawa), Zabezpieczenie sił zbrojnych RP (wprowadzenie do wycieczki do 6. Samodzielnego Oddziału Geograficznego w Toruniu)

14:00 – 14:45 obiad
14:45 – 16:00 wycieczka do 6. Samodzielnego Oddziału Geograficznego w Toruniu
16:30 zebranie Zespołu Historii Kartografii PAN
19:00 uroczysta kolacja

15 października (Toruń)

Ludzie – działalność kartografów wojskowych

11:00 – 11:20 Lucyna Szaniawska (Zespół Historii Kartografii, Warszawa), Działalność kartograficzna geologów w ramach Referatu Geologicznego Służby Geograficznej KG AK
11:20 – 11:40 Dr hab. Beata Konopska (Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie / Zespół Historii Kartografii PAN), Wpływ kartografów wojskowych na działania związane z opracowaniem mapy gospodarczej Polski po zakończeniu I i II wojny światowej
11:40 – 12:00 Płk dr Eugeniusz Sobczyński (Toruń), Wpływ doktryny politycznej i militarnej ZSRR (UW) na polską kartografię wojskową w latach 1945–1990
12:00 – 12:20 Dr Robert Rybak (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu), Morska mapa nawigacyjna jako narzędzie w planowaniu operacji morskich
12:20 – 12:40 Jerzy Ostrowski (Zespół Historii Kartografii PAN, Warszawa), Biogramy polskich kartografów i topografów wojskowych w czterotomowym słowniku „Polski wkład w przyrodoznawstwo i technikę”
12:40 – 13:00 Dr Kamil Nieścioruk (Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie / Zespół Historii kartografii PAN), XVIII-wieczny Lublin oczami inżyniera wojskowego. Fortyfikacje i zabezpieczenia obszaru rokowań na planie Lublina C. d’Örkena

Konserwatorstwo

13:00 – 13:20 Dr Dorota Jutrzenka-Supryn (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu / Zespół Historii Kartografii PAN), dr Małgorzata Pronobis-Gajdzis (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu), Mapa Państwa Pszczyńskiego Andreasa Hindenberga – zabytek „zanurzony w żywym nurcie historii”. Badania techniki wykonania i stanu zachowania oraz analiza wartościująca obligatoryjnym składnikiem projektu konserwacji-restauracji

13:20 dyskusja, zamknięcie konferencji

e-mail: radoslaw.skrycki@op.pl. lub b.konopska@o2.pl